dontbemed

Hướng dẫn lâm sàng theo y học chứng cứ

Y tế thế giới

Các thành phố châu Phi đa dạng và phát triển, nhưng phải đối mặt với nhiều thách thức. Làm thế nào để chúng khỏe mạnh hơn

African cities are diverse and thriving, but face many challenges. How to make them healthier

Các thành phố châu Phi đa dạng và phát triển, nhưng phải đối mặt với nhiều thách thức. Làm thế nào để chúng khỏe mạnh hơn
Show
Hide
EN – VI
VI – EN

A new book called Urban Health in Africa explores how rapid urbanisation across the continent shapes public health and wellbeing. Drawing on diverse research and case studies, the book reframes African cities not just as sites of challenge, but as places of innovation, resilience and opportunity.

Một cuốn sách mới có tên là Sức khỏe Đô thị ở Châu Phi khám phá cách quá trình đô thị hóa nhanh chóng trên khắp lục địa định hình sức khỏe cộng đồng và phúc lợi. Dựa trên các nghiên cứu và nghiên cứu tình huống đa dạng, cuốn sách định hình lại các thành phố châu Phi không chỉ là nơi thách thức, mà còn là nơi của sự đổi mới, khả năng phục hồi và cơ hội.

We spoke to global health researcher Elaine Nsoesie and urbanisation and wellbeing sociologist Blessing Mberu, co-editors of the book, to explore why the stories of African cities matter, and what it will take to build inclusive, healthy urban futures.

Chúng tôi đã nói chuyện với nhà nghiên cứu y tế toàn cầu Elaine Nsoesie và nhà xã hội học đô thị hóa và phúc lợi Blessing Mberu, đồng biên tập viên của cuốn sách, để khám phá lý do tại sao những câu chuyện về các thành phố châu Phi lại quan trọng, và những gì cần thiết để xây dựng một tương lai đô thị khỏe mạnh và toàn diện.

What’s one thing about urban life in Africa that you think more people should appreciate?

Điều gì về cuộc sống đô thị ở châu Phi mà bạn nghĩ rằng nhiều người nên trân trọng hơn?

African cities work, but not always like cities in other regions. In the book, we quote the following text by AbdouMaliq Simone, who works on issues of spatial composition in urban regions:

Các thành phố châu Phi hoạt động, nhưng không phải lúc nào cũng giống như các thành phố ở các khu vực khác. Trong cuốn sách, chúng tôi trích dẫn đoạn văn sau của AbdouMaliq Simone, người nghiên cứu về các vấn đề cấu trúc không gian ở các khu vực đô thị:

In city after city, one can witness an incessant throbbing produced by the intense proximity of hundreds of activities: cooking, reciting, selling, loading and unloading, fighting, praying, relaxing, pounding, and buying, all side by side on stages too cramped, too deteriorated, too clogged with waste, history, and disparate energy, and sweat to sustain all of them. And yet they persist.
Trong thành phố này nối thành phố khác, người ta có thể chứng kiến một nhịp đập không ngừng được tạo ra bởi sự gần gũi mãnh liệt của hàng trăm hoạt động: nấu ăn, tụng kinh, bán hàng, bốc dỡ, đánh nhau, cầu nguyện, thư giãn, giã gạo, và mua bán, tất cả cùng tồn tại bên cạnh nhau trên những khu vực quá chật hẹp, quá xuống cấp, quá tắc nghẽn bởi rác thải, lịch sử, và những nguồn năng lượng, mồ hôi khác biệt để duy trì tất cả chúng. Thế nhưng chúng vẫn tồn tại.

That persistence matters. Too often, discussions about African cities focus only on their problems. These include inadequate infrastructure, rapid urbanisation and informal settlements. What gets lost is their remarkable functionality and their diversity. No single city can represent the entire continent. Lagos is not Nairobi; Accra is not Dakar. Each has its own history, governance structures and contemporary challenges. Treating them all the same flattens this complexity.

Sự kiên trì đó rất quan trọng. Quá thường xuyên, các cuộc thảo luận về các thành phố châu Phi chỉ tập trung vào các vấn đề của chúng. Những vấn đề này bao gồm cơ sở hạ tầng không đầy đủ, đô thị hóa nhanh chóng và các khu định cư không chính thức. Điều bị bỏ qua là tính năng động đáng kinh ngạc và sự đa dạng của chúng. Không một thành phố nào có thể đại diện cho toàn bộ châu lục. Lagos không phải là Nairobi; Accra không phải là Dakar. Mỗi nơi đều có lịch sử, cấu trúc quản trị và những thách thức đương đại riêng. Việc đối xử với chúng như nhau sẽ làm mất đi sự phức tạp này.

Yes, these cities face serious challenges. But they’re also home to innovative urban experts, effective policy solutions and technological breakthroughs designed for their specific contexts. The question isn’t whether African cities work. It is whether we’re paying attention to how they work, documenting how they are addressing challenges related to health and learning from their solutions.

Đúng, những thành phố này phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng. Nhưng chúng cũng là nơi sinh sống của các chuyên gia đô thị sáng tạo, các giải pháp chính sách hiệu quả và những đột phá công nghệ được thiết kế cho bối cảnh cụ thể của chúng. Vấn đề không phải là liệu các thành phố châu Phi có hoạt động hay không. Vấn đề là liệu chúng ta có đang chú ý đến cách chúng hoạt động, ghi lại cách chúng giải quyết các thách thức liên quan đến sức khỏe và học hỏi từ các giải pháp của chúng hay không.

Was there a story or example that really stayed with you?

Có câu chuyện hay ví dụ nào thực sự đọng lại trong bạn không?

When we set out to write this book, we knew we had to start with history. You can’t understand health in African cities today without understanding how colonialism shaped the built environment and urban citizenship. We wanted readers to see how historical forces combined with rural-urban migration, population growth and policies created the urban landscapes affecting millions of lives today.

Khi chúng tôi bắt tay viết cuốn sách này, chúng tôi biết rằng phải bắt đầu bằng lịch sử. Bạn không thể hiểu được sức khỏe ở các thành phố châu Phi ngày nay nếu không hiểu cách chủ nghĩa thực dân đã định hình môi trường xây dựng và quyền công dân đô thị. Chúng tôi muốn độc giả thấy được cách các lực lượng lịch sử kết hợp với di cư nông thôn-thành thị, tăng trưởng dân số và các chính sách đã tạo ra các cảnh quan đô thị ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng triệu người ngày nay.

Our second goal was to map the social determinants of health – the conditions of the environments in which people are born, live, play, work and learn – shaping African cities. We focused on informal settlements and slums because they’ve become defining features of urban Africa. We examined how residents navigate daily struggles: inadequate housing, water and sanitation; air pollution; transportation; food insecurity. We didn’t want to present these as isolated problems. We wanted to show how they’re interconnected challenges that affect many communities.

Mục tiêu thứ hai của chúng tôi là lập bản đồ các yếu tố quyết định xã hội của sức khỏe – những điều kiện của môi trường nơi con người sinh ra, sống, vui chơi, làm việc và học tập – định hình các thành phố châu Phi. Chúng tôi tập trung vào các khu định cư không chính thức và khu ổ chuột vì chúng đã trở thành đặc điểm nổi bật của đô thị châu Phi. Chúng tôi đã nghiên cứu cách cư dân vượt qua những khó khăn hàng ngày: nhà ở, nước và vệ sinh không đầy đủ; ô nhiễm không khí; giao thông vận tải; mất an ninh lương thực. Chúng tôi không muốn trình bày những vấn đề này như những vấn đề riêng lẻ. Chúng tôi muốn chỉ ra cách chúng là những thách thức liên kết ảnh hưởng đến nhiều cộng đồng.

One of our favourite chapters is in this section. The chapter explores how transport affects health in African cities – both the risks and the benefits. For example, the availability of transportation increases access to hospitals and schools, while vehicles also cause traffic injuries and air pollution. The authors also discuss distinctive forms of public transport that African cities share that you won’t find in most other parts of the world.

Một trong những chương yêu thích của chúng tôi nằm trong phần này. Chương này khám phá cách giao thông vận tải ảnh hưởng đến sức khỏe ở các thành phố châu Phi – cả rủi ro và lợi ích. Ví dụ, sự sẵn có của giao thông vận tải làm tăng khả năng tiếp cận bệnh viện và trường học, trong khi các phương tiện giao thông cũng gây ra thương tích giao thông và ô nhiễm không khí. Các tác giả cũng thảo luận về các hình thức giao thông công cộng đặc trưng mà các thành phố châu Phi chia sẻ mà bạn sẽ không tìm thấy ở hầu hết các nơi khác trên thế giới.

Motorcycle taxis, for example, have different names. They are called boda bodas in Kampala, okadas in Lagos. Commuter minibuses are referred to as poda-poda in Freetown, trotro in Accra, daladala in Dar es Salaam, matatu in Kenya, car rapides in Dakar, kamuny in Kampala, gbaka in Abidjan, esprit de mort in Kinshasa, candongueiros in Luanda, sotrama in Bamako, songa kidogo in Kigali.

Ví dụ, taxi xe máy có nhiều tên gọi khác nhau. Chúng được gọi là boda bodas ở Kampala, okadas ở Lagos. Xe buýt nhỏ chở khách được gọi là poda-poda ở Freetown, trotro ở Accra, daladala ở Dar es Salaam, matatu ở Kenya, car rapides ở Dakar, kamuny ở Kampala, gbaka ở Abidjan, esprit de mort ở Kinshasa, candongueiros ở Luanda, sotrama ở Bamako, songa kidogo ở Kigali.

The chapter captures a major theme in the book; while these cities are different, policies that have been effective in one city can be adopted to address the needs of residents in another city.

Chương này nắm bắt một chủ đề lớn trong cuốn sách; mặc dù các thành phố này khác nhau, các chính sách đã hiệu quả ở một thành phố có thể được áp dụng để giải quyết nhu cầu của cư dân ở thành phố khác.

In addition to the social determinants of health, we had another section that addressed Africa’s unique demographic reality: these cities are young. We dedicated sections to how urban environments shape young lives, particularly around sexual and reproductive health. We also highlighted the growing epidemic of chronic diseases like obesity, diabetes and hypertension. Studies have shown an association between the rate of urbanisation in Africa and an increase in chronic diseases because of issues such as adoption of unhealthy western diets, lack of spaces to exercise, and sedentary behaviours.

Ngoài các yếu tố quyết định xã hội của sức khỏe, chúng tôi còn có một phần khác đề cập đến thực tế nhân khẩu học độc đáo của châu Phi: các thành phố này còn trẻ. Chúng tôi dành các phần để nói về cách môi trường đô thị định hình cuộc sống của người trẻ, đặc biệt là về sức khỏe tình dục và sinh sản. Chúng tôi cũng nhấn mạnh dịch bệnh ngày càng tăng của các bệnh mãn tính như béo phì, tiểu đường và tăng huyết áp. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa tốc độ đô thị hóa ở châu Phi và sự gia tăng các bệnh mãn tính do các vấn đề như việc áp dụng chế độ ăn phương Tây không lành mạnh, thiếu không gian tập thể dục và các hành vi ít vận động.

To showcase how some cities are addressing the challenges related to the social determinants of health, we included case studies on air quality in Kampala, new mental health initiatives in Yaoundé, an approach to reducing school dropouts in Arusha, integrated planning transforming informal settlements in Nairobi, and digital health innovations. The case studies demonstrate that effective solutions incorporate community voices and the local context.

Để minh họa cách một số thành phố đang giải quyết các thách thức liên quan đến các yếu tố quyết định xã hội của sức khỏe, chúng tôi đã bao gồm các nghiên cứu điển hình về chất lượng không khí ở Kampala, các sáng kiến sức khỏe tâm thần mới ở Yaoundé, cách tiếp cận giảm tỷ lệ bỏ học ở Arusha, quy hoạch tích hợp chuyển đổi các khu định cư không chính thức ở Nairobi và các đổi mới y tế kỹ thuật số. Các nghiên cứu điển hình này chứng minh rằng các giải pháp hiệu quả phải kết hợp tiếng nói cộng đồng và bối cảnh địa phương.

Your book outlines a future for urban health in Africa. What do you see?

Cuốn sách của bạn phác thảo một tương lai cho sức khỏe đô thị ở châu Phi. Bạn nhìn thấy điều gì?

Our final chapters make explicit what we believe must happen next. We need public health professionals, urban planners, physicians, nurses, community health workers, policy advocates and water and waste managers working together. We need educational programmes focused specifically on urban health. Most critically, we need strong local, national and regional governance to turn plans into reality.

Các chương cuối của chúng tôi đã nêu rõ những gì chúng tôi tin rằng cần phải xảy ra tiếp theo. Chúng ta cần các chuyên gia y tế công cộng, các nhà quy hoạch đô thị, bác sĩ, y tá, nhân viên y tế cộng đồng, người vận động chính sách và các nhà quản lý nước và chất thải làm việc cùng nhau. Chúng ta cần các chương trình giáo dục tập trung cụ thể vào sức khỏe đô thị. Quan trọng nhất, chúng ta cần một sự quản trị địa phương, quốc gia và khu vực mạnh mẽ để biến các kế hoạch thành hiện thực.

But we also need to elevate youth voices, ideas and innovations across the continent. According to United Nations estimates, about 40% of Africans were under 15 in 2020, and nearly 60% were under 25 – the largest proportion of young people of any region worldwide.

Nhưng chúng ta cũng cần nâng cao tiếng nói, ý tưởng và sự đổi mới của thanh niên trên khắp châu lục. Theo ước tính của Liên Hợp Quốc, vào năm 2020, khoảng 40% người châu Phi dưới 15 tuổi và gần 60% dưới 25 tuổi – đây là tỷ lệ lớn nhất người trẻ tuổi của bất kỳ khu vực nào trên thế giới.

Young people are shaping African cities and they will live with the consequences of whatever decisions are made today.

Thanh niên đang định hình các thành phố châu Phi và họ sẽ phải sống với hậu quả của bất kỳ quyết định nào được đưa ra ngày hôm nay.

What motivated the publication of this book, and why now?

Điều gì đã thúc đẩy việc xuất bản cuốn sách này, và tại sao phải là bây giờ?

When we started this project there weren’t any books on urban health in Africa written by Africans working to address the various challenges faced by urban residents. An estimated 46% of Africa’s 1.3 billion people live in urban areas. Africa is also the continent with the fastest urbanisation rate, with 50% to 65% of the population projected to live in urban areas by 2050. Despite having urban challenges similar to those in other regions, some of the issues that cities in Africa face are unique.

Khi chúng tôi bắt đầu dự án này, không có cuốn sách nào về sức khỏe đô thị ở châu Phi được viết bởi người châu Phi nhằm giải quyết các thách thức khác nhau mà cư dân thành thị phải đối mặt. Ước tính 46% trong số 1,3 tỷ người châu Phi sống ở khu vực thành thị. Châu Phi cũng là châu lục có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất, với 50% đến 65% dân số được dự kiến sẽ sống ở khu vực thành thị vào năm 2050. Mặc dù có những thách thức đô thị tương tự như các khu vực khác, một số vấn đề mà các thành phố ở châu Phi phải đối mặt là độc đáo.

We wanted to bring together researchers and practitioners with diverse expertise and deep knowledge of the challenges people face in cities. We wanted to look at these challenges, the policies that have been effective and recommendations about what must be done to improve the health of residents.

Chúng tôi muốn tập hợp các nhà nghiên cứu và chuyên gia thực hành với chuyên môn đa dạng và kiến thức sâu sắc về những thách thức mà con người phải đối mặt trong các thành phố. Chúng tôi muốn xem xét những thách thức này, các chính sách đã hiệu quả và các khuyến nghị về những gì cần phải làm để cải thiện sức khỏe của cư dân.

Elaine Nsoesie receives funding from the Gates Foundation to support a fellowship program for early career researchers in Africa.

Elaine Nsoesie nhận tài trợ từ Quỹ Gates để hỗ trợ chương trình học bổng cho các nhà nghiên cứu mới vào nghề ở châu Phi.

Blessing Mberu works for the APHRC, an organization that previously received funding for urbanization research, but not for the specific book on urban health in Africa, nor this submission to The Conversation Africa.

Blessing Mberu làm việc cho APHRC, một tổ chức trước đây đã nhận tài trợ cho nghiên cứu đô thị hóa, nhưng không phải cho cuốn sách cụ thể về sức khỏe đô thị ở châu Phi, cũng như bài gửi đến The Conversation Africa này.